Calculatie maken in de bouw: van normuren tot staartkosten

Een calculatie is de onderbouwing van je offerteprijs. Je rekent eerst uit wat het werk je kost en telt daar in vaste stappen je overige kosten, winst en risico bij op.

Door de redactie van Werkpeil · Bijgewerkt op

Een bouwbegroting bestaat uit directe kosten en een staart. Directe kosten per post: hoeveelheid x norm x uurloon voor arbeid, plus materiaal, materieel en onderaannemers. De staart telt daar bouwplaatskosten, algemene kosten en winst en risico bij op. Formule: aanneemsom = directe kosten + bouwplaatskosten + algemene kosten + winst en risico. In het voorbeeld wordt € 56.410 zo € 67.807,08 excl. btw.

In het kort

  • Arbeid reken je met normuren: hoeveelheid x norm per eenheid x kostprijs per uur.
  • Materiaal reken je inclusief snijverlies, materieel per dag of week dat het op het werk staat.
  • De staart bestaat uit bouwplaatskosten, algemene kosten en winst en risico, elk als percentage over het bedrag ervoor.
  • Je percentage algemene kosten volgt uit je eigen jaarcijfers, niet uit een vuistregel.
  • De beste normen komen uit je eigen nacalculatie.
  • Een opslag van 5 procent is geen marge van 5 procent op de verkoopprijs.

Hoe is een begroting in de bouw opgebouwd?

Je verdeelt het werk in posten, bijvoorbeeld per bouwdeel: fundering, metselwerk, binnenwanden, dak. Per post bereken je de directe kosten. Onderaan komt de staart, die alle kosten dekt die niet aan één post hangen.

De vier soorten directe kosten in een calculatie.
KostensoortHoe je rekentLet op
ArbeidHoeveelheid x norm (uur per eenheid) x kostprijs per uurReken met je kostprijs per uur, niet met je verkooptarief
MateriaalHoeveelheid x inkoopprijs, plus snijverliesVraag bij grote posten een actuele prijs op
MaterieelAantal dagen of weken x huur- of interne prijsTel aan- en afvoer mee
OnderaannemersOfferte van de onderaannemerControleer wat hij uitsluit, dat wordt anders jouw post

De kostprijs per uur is wat een uur van je vakman je kost: loon, werkgeverslasten en de uren die hij niet productief is. Hoe je daaraan komt, staat in uurtarief berekenen in de bouw. Je kunt het narekenen met de rekentool voor je uurtarief.

Hoe reken je één post door?

Neem een scheidingswand van metalstud, 30 m2, aan twee zijden enkel beplaat. De getallen zijn voorbeeldwaarden.

Rekenvoorbeeld: post metalstudwand 30 m2
  • Arbeid: 30 m2 x 0,55 uur per m2 = 16,5 uur. 16,5 uur x € 48 = € 792,00.
  • Materiaal: 30 m2 x € 21,50 = € 645,00. Snijverlies 8%: € 51,60. Samen € 696,60.
  • Materieel: rolsteiger 2 dagen x € 35 = € 70,00.
  • Directe kosten van de post: € 792,00 + € 696,60 + € 70,00 = € 1.558,60.
  • Per m2: € 1.558,60 / 30 = € 51,95.

Die prijs per m2 is je eenheidsprijs op kostprijsniveau. Bij de volgende wand van dit type hoef je alleen de hoeveelheid in te vullen. Zo bouw je een eigen bibliotheek van posten op.

Hoe kom je aan normuren?

Een norm is de tijd per eenheid: uur per m2, per meter of per stuk. Er zijn drie bronnen, in volgorde van betrouwbaarheid voor jouw bedrijf:

  1. Eigen nacalculatie. Gewerkte uren op een post gedeeld door de verwerkte hoeveelheid. 118 uur voor 80 m2 metselwerk is 1,48 uur per m2. Zie nacalculatie in de bouw.
  2. Verwerkingsgegevens van leveranciers. Fabrikanten geven vaak een verwerkingstijd per m2 op. Dat is een tijd onder gunstige omstandigheden.
  3. Gepubliceerde kengetallen. Bouwkostenboeken en kostendatabanken geven gemiddelden. Bruikbaar als start, maar jouw ploeg en jouw soort werk wijken af.

Pas een norm aan op de omstandigheden van het werk. Veel calculators rekenen met een toeslag voor kleine hoeveelheden, werken op hoogte, slechte bereikbaarheid of een bewoonde woning. Schrijf de toeslag erbij, zodat je later weet waarom je afweek.

Tip: Leg je normen vast per werksoort en laat uren ook per werksoort schrijven. Dan kun je begroot en werkelijk naast elkaar zetten zonder achteraf te puzzelen.

Wat zijn staartkosten?

De staart is het deel van de begroting onder de directe kosten. Hij bestaat meestal uit drie regels.

  • Bouwplaatskosten (ook: algemene bouwplaatskosten of uitvoeringskosten). Kosten van dit ene werk die niet aan een post hangen: uitvoerder of voorman, keet, container, bouwstroom, afzetting, opruimen en afvoer. Je kunt ze ook post voor post begroten in plaats van met een percentage.
  • Algemene kosten. De kosten van je bedrijf die doorlopen, ook zonder dit werk: kantoor, administratie, verzekeringen, software, bussen die niet aan een project hangen, je eigen uren voor calculatie en acquisitie.
  • Winst en risico. Winst is de beloning voor het ondernemen. Risico dekt wat je niet kunt voorzien: tegenvallers in de uitvoering, prijsstijgingen, herstel na oplevering.

Het percentage algemene kosten bereken je uit je jaarcijfers: algemene kosten per jaar gedeeld door de directe kosten plus bouwplaatskosten van alle werken in dat jaar. Heb je € 96.000 algemene kosten op € 1.200.000 projectkosten, dan is je opslag 8 procent. Veel kleine aannemers rekenen met 6 tot 10 procent algemene kosten en 3 tot 8 procent winst en risico, maar je eigen cijfers beslissen.

Hoe reken je de staart door?

Neem een aanbouw met deze directe kosten: arbeid 420 uur x € 48 = € 20.160, materiaal € 24.300, materieel € 2.150 en onderaannemers € 9.800. Samen € 56.410.

Staart doorgerekend. Elk percentage wordt berekend over het subtotaal erboven.
RegelBerekeningBedrag
Directe kosten20.160 + 24.300 + 2.150 + 9.800€ 56.410,00
Bouwplaatskosten 6%6% van 56.410,00€ 3.384,60
Subtotaal€ 59.794,60
Algemene kosten 8%8% van 59.794,60€ 4.783,57
Subtotaal€ 64.578,17
Winst en risico 5%5% van 64.578,17€ 3.228,91
Aanneemsom excl. btw€ 67.807,08

De staart is hier € 11.397,08, ruim 20 procent bovenop de directe kosten. De winst en risico van € 3.228,91 is 4,8 procent van de aanneemsom, geen 5 procent: een opslag reken je over de kosten, een marge over de verkoopprijs. Het verschil staat uitgelegd in kostprijs en marge berekenen.

Zet de uitkomst daarna om in een offerte. De klant ziet posten en een totaal, niet je staart. Hoe dat eruitziet, staat in offerte voorbeeld bouw.

Zo regel je dit in Werkpeil

In Werkpeil leg je arbeidsnormen, uurtarieven, btw en materiaalopslag vast in de prijsinstellingen en bouw je offertes op uit je eigen catalogus. De rekenmodule berekent de bedragen. In Pro telt AI hoeveelheden uit een tekening en maakt het een conceptofferte op basis van je eigen normen, die je zelf controleert.

14 dagen gratis, zonder creditcard, ingericht voor jouw branche.

Veelgestelde vragen

Wat is een calculatie in de bouw?
Een calculatie of begroting is de berekening van wat een werk kost en wat je ervoor vraagt. Je rekent per post de arbeid, het materiaal, het materieel en de onderaannemers uit en telt daar de staart met algemene kosten, winst en risico bij op. De uitkomst is de aanneemsom.
Wat zijn staartkosten in een begroting?
Staartkosten zijn de opslagen onder de directe kosten: bouwplaatskosten, algemene kosten en winst en risico. Ze dekken alles wat niet aan één post is toe te rekenen, van de keet op het werk tot je kantoor en je winst.
Hoeveel procent algemene kosten reken je in de bouw?
Dat verschilt per bedrijf. Veel kleine aannemers rekenen met 6 tot 10 procent, maar het juiste getal volgt uit je eigen cijfers: je algemene kosten per jaar gedeeld door je projectkosten per jaar. Reken het elk jaar opnieuw uit.
Wat is het verschil tussen winst en risico?
Winst is wat je wilt overhouden. Risico is een buffer voor tegenvallers die je niet kunt aanwijzen, zoals extra uren of herstelwerk. In de begroting staan ze vaak samen op één regel, maar bij een werk met veel onzekerheid is het verstandig om het risico apart en hoger te zetten.
Wat is een normuur?
Een normuur is de tijd die je rekent voor één eenheid werk, bijvoorbeeld 0,55 uur per m2 metalstudwand. Hoeveelheid maal norm geeft de begrote uren voor een post. Normen haal je bij voorkeur uit je eigen afgeronde projecten.
Wat is het verschil tussen een begroting en een offerte?
De begroting is je interne berekening met kostprijzen, normen en staart. De offerte is het aanbod aan de klant, met omschrijving, prijs en voorwaarden. De klant krijgt de offerte, niet de begroting.

Bronnen

Algemene informatie, geen juridisch of fiscaal advies. Controleer bedragen en regels altijd bij de bron.

Software die hierbij hoort

Meer lezen